blogheader
Martin's blog
Martin's belevenissen
 

Utrecht CS

Ik mis blijkbaar wel eens wat 'hot-news'. En hoewel je dan wel eens écht iets mist, brengt deze onwetendheid ook wel leuke verrassingen met zich mee. Zo was ik woensdag 11 februari 2015 op station Utrecht CS. Normaliter heb ik redelijke overstap tijd maar nu was ik flink te vroeg, en besloot in de grote hal te wachten in plaats van op het tochtige perron. Op zoek naar een bankje kwam ik ineens een echte akoestische piano tegen.

Nieuwsgierig ging er ik natuurlijk op af om eens te kijken hoe de vork in de steel zat. Een groot bord op de achterkant liet zien 'Deel je talent'. Dus ik kon het niet laten om ook even te spelen. Gelukkig kwam de pianokruk net vrij en kon ik mijn gang gaan. Na ongeveer 10 seconden verlegen te zijn of ik het wel zou doen (wat ga ik dan in vredesnaam uit mijn hoofd kunnen spelen hier?) werd ik over de streep getrokken door een jongen en meisje die vroegen of ik 'ook piano kon spelen'?

Dus tassen neergezet, de kruk bestegen en eens voorzichtig gevoeld hoe zo'n onbekende piano dan wel speelt. Voor mensen die zelf geen piano spelen lijkt elke piano hetzelfde. Ik krijg wel eens de vraag of een vleugel bijvoorbeeld anders speelt. Nou reken maar. Zo treden we af en toe op met het Groot Gieters Popkoor (en destijds ook met CoolAct) in een theater zaal voor een gezellig korenfestival of concours. Het koor kan lekker inzingen, maar ik als pianist moet maar zien wat voor instrument je voorgeschoteld krijgt. De piano (of vleugel) en ik moeten altijd aan elkaar wennen: hoe breed zijn de zwarte toetsen, hoe diep is de aanslag? Hoe snel komen de toetsen terug en doen ze het allemaal? Is ie een beetje bij stem of slingeren de hamertjes? Allemaal zaken waar je pas na een paar liedjes spelen achter komt. 

Is dat nou zo erg kun je je afvragen. Nou, op Utrecht CS niet. Verder dan 10 meter komt het geluid niet en het toevallige publiek dat op de NS bankjes gecrasht is zal niet concours jury waardig zijn vermoed ik (no offense).  Maar op een concours, waar een imposante vleugel in de schijnwerpers staat met een muisstijl verwachtingsvol publiek en een koor dat er op rekent dat je net zo goed je stukken reproduceert als tijdens de repetities: ja, daar krijg ik de zenuwen van. En dan hangt het ook nog eens af wat het eerste nummer is. Gaat het om een eenvoudig popnummer (bijv. Born this way van Lady Gaga) of het vingersbrekende Shadow of your smile, Baby it's cold outside of Mas que nada? Niet de angsten van een pianist, maar een goed opgebouwde setlijst is belangrijk dus je neemt het zoals het komt.

Terug naar Utrecht. Het was leuk. Ik had ongeveer 20 minuten de tijd en dus geen bladmuziek. Onvoorstelbaar hoe je op zo'n moment door de verrassing gewoon niet weet wat je kunt spelen uit je hoofd. Ik heb dat simpelweg dan niet paraat. Nummers die ik grotendeels uit het hoofd speel komen ineens niet meer bovendrijven, terwijl nummers die jaren geleden speelde (zoals Yesterday van de Beatles) ineens foutloos er uit stromen. Vreemd. Ik kreeg voorzichtig contact met een jong stel waarvan de generatiekloof vermoedelijk alle sporen van Utrecht CS overspande. Of ik ook "iets kon spelen uit deze tijd". Na mijn verontschuldigingen dat ik vooral graag Jazz speelde, viel mij in dat ik bijvoorbeeld 'Mag ik dan bij jou' kon spelen. Dus ik zet mijn beste beetje voor en begon te spelen. Tot mijn verbazing wilde de jongedame wel meezingen (vanaf veilige afstand, dat wel) en ze begon lustig op haar mobiel op internet de songtekst op te zoeken. Had ik al een generatiekloof genoemd?! Tegen de tijd dat haar mobiel op het internet (ongetwijfeld via het niet al te snelle gratis wifi van de NS) de songtekst had gevonden kon ze nog net 3 regels meezingen voordat ik de draad alweer kwijt was.

En zo modderde publiek en ik voort. De pianosolo uit Layla van Eric Clapton werd helaas niet actief herkend, maar klonk 'op de een of andere manier wel bekend' bij het jonge stel. Die verduivelde generatiekloof. Worstelend met de drang om het publiek te vermaken in plaats van de tijd te doden speelde ik nog wat semi-bekende nummers. Hier en daar een glimlach en een bescheiden applausje van mensen die mij aan de andere kant van hun generatiekloof zagen spelen, en de tijd was op. Zo plotseling als ik gekomen was moest ik gaan. Geen tijd voor afscheid. Benieuwd naar de blikken die mensen je op zo'n moment toewerpen daalde ik af naar de al gereedstaande trein. 

Uiteraard ging ik die avond nog wel even op Youtube zoeken hoe dat nu zat met die pianos op NS Stations. Stiekum hoop je een filmpje of opmerking op de social media te vinden. Want tijd voor een foto op deze blog was er niet meer. Mocht u iets vinden, dan hoor ik het graag. 

 

Wat als....

U kent ze wel: die lijstjes die je overal op internet kunt vinden. Lijstjes met de 10 beste restaurants, de 10 vakantiebestemmingen waar je moet zijn geweest, de 10 beste websites en de 10 dingen die je gedaan moet hebben. Als muzikant en enorme muziekliefhebber heb je zo ook je lijstjes. Maar zo af en toe komt er bij mijn zo'n 'ander' lijstje boven: wat als ik ..... en dan komt er een vraagteken en een lijstje. Ik wil er een paar delen. Meestal haal ik de tien niet op zo'n lijstje omdat het zo moeilijk kiezen is. Ga je voor mooi, moeilijk, lekker spelen, leuk om naar te luisteren?

Mocht je een bepaald nummer zoeken, probeer dan eens de site van 'Musescore'. Bijvoorbeeld de "Entertainer"  van Scott Joplin: https://musescore.com/user/1738566/scores/722236. Je kunt daar zoeken naar de juiste partij(en), afspelen, toonsoort aanpassen en opslaan in PDF, MuseScore, MusicXML etcetera!

Bigband

Wat als ik de pianist in een bigband mocht zijn. Welke nummers zou ik dan willen spelen? Eerst het lijstje en dan wat toelichting.

  1. Come fly with me, uitvoering met Frank Sinatra
  2. In the mood, Glenn Miller
  3. Chattanooga Choo Choo, Glenn Miller
  4. Boogie woogie bugle boy, Bette Midler (origineel van de Andrew Sisters)
  5.  

De uitvoering op nummer één begint met een piano die op veel andere uitvoeringen mist en dat maakt het zo leuk. Het is namelijk niet zo dat je in elke bigband de pianist hoort als hij er überhaupt al in zit. Nummer twee is natuurlijk een klassieker die niet mag ontbreken. Nummer drie is zo leuk doordat er zoveel verschillende soorten blazers in zitten die allemaal op eigen wijze de stoomfluit of de kadans van de trein imiteren. Nummer vier leerde ik als eerste kennen van Bette Midler, en ik verwachtte totaal niet dat ze zo'n nummer zou zingen. Met lekker veel pit en een typische boogie woogei piano zoals ik die vroeger ooit op pianoles moest spelen.

Latin

Wat als ik geboren was in Brazilië en in een fantastische latin band mocht spelen? 

  1. Mas que nada, Sergio Mendez & Brasil 66.
  2. Corcovado (Quiet nights of quiets stars), Astrud Gilberto
  3. The shadow of your smile, Astrud Gilberto
  4. Like a lover, Sergio Mendez & Brasil 66
  5. Mi amor, Stacey Kent
  6. Águas de março / The waters of march / Les eaux de mars , Onder andere Stacey Kent
  7. Agua de beber, Astrud Gilberto
  8. Bésame Mucho, Diana Krall
  9. Wave, Frank Sinatra
  10. Desafinado, Stan Getz en João Gilberto
  11. One note samba, Astrud Gilberto of Antonio Carlos Jobim
  12. The girl from Ipenema, Astrud Gilberto

Op nummer één natuurlijk de spetterende klassieker van Sergio Mendez en Brasil '66, met een lekker piano intro waarmee je meteen in de juiste stemming komt! Dansen maar. Met Cool Act hebben we ooit dit nummer ingestudeerd met aan mij de schone taak om de latin uit de verf te laten komen als enige muzikant. Op nummer twee één van de vele uitvoeringen van Corcovado. Deze uitvoering met Stan Getz is ook zo'n klassieker en absoluut de mooiste uitvoering ooit van dit nummer. Ook uit het repertoire van Cool Act staat op nummer 3 nog zo'n lekker klef nummer van Johnny Mandel uitgevoerd door Astrud Gilberto.

Het nummer Like a lover leerde ik kennen via mijn samenwerking met Henny. Mooi om te spelen op de piano met wonderlijke maatwisselingen en een prachtige bridge en turn-around voor het tweede couplet.

Een bijzondere is Mi Amor van Stacey Kent. Dit titel suggereert iets italiaans, maar het is frans. De piano die je hier hoort is voor het klassieke voorbeeld van hoe je een piano inzet bij een latin nummer: veel chromatische loopjes, zowel in de bas als met akkoorden in de rechterhand. En natuurlijk lekker syncopisch. En dan de lekkere slome saxofoon solo en de typische latin breaks om Stacey de kans te geven een nieuw couplet in te zetten. Zo cliché als wat, en juist daardoor zo herkenbaar. 

De mierzoete Bésame Mucho uitvoering in het portugees is een heerlijke 'layed back' uitvoering met subtiele accentjes en dissonante achtergrond begeleiding. Een typische uitvoering van Diana Krall, die flink kan knallen op de piano (getuige het intro op de DVD Live in Paris), maar kiest meestal voor de langzamere uitvoeringen en nummers. Jammer dat ze als canadese eigenlijk amper franse liedjes zingt. 

En daarna een beetje een vreemde eend in de bijt: Wave in de uitvoering van Sinatra. Met lekkere latin gitaar & blazers en het verplichte latin drum & bas toch een lekker nummer om naar de luisteren. 

De One Note Samba heb ik ooit voor pianoles moeten spelen. Het grappige aan dit nummer dat het couplet vrij eenvoudig is, terwijl je je vingers breekt over het refrein als je de melodie moet spelen. 

Ballads

Wat als ik een beroemde zanger(es) mocht uitzoeken om te begeleiden en alleen maar mooie ballads te presenteren?

  1. The summer knows, Barbra Streisand
  2. The way we were, Barbra Streisand
  3. In the wee small hours of the morning, Jamie Cullum
  4. Do Right Woman, Do Right Man, Aretha Franklin
  5. One flight down, Norah Jones
  6. Georgia on my mind, Ray Charles
  7. The nearness of you, Ella & Louis
  8. Misty, Ella Fitzgerald
  9. Mood indigo, Ella Fitzgerald
  10. Peel me a grape, Anita O'day
  11. Autumn Leaves 
  12.  
  13.  

Afhankelijk van de stemming waarin ik verkeer kan dit lijstje wel op 10 verschillende manier gerangschikt worden, maar dit zijn ze wel zo'n beetje (voor nu dan............). Het zal u niet verbazen dat het vooral uitvoeringen zijn met vaak veel piano. Het eerste nummer is weer van de eerder in mijn blog genoemde Michel Legrand: The Summer knows. Lastig om een mooie uitvoering te vinden, dus zoekt u zelf gerust ook eens. 

Klassiek

Wat als ik een fantastische klassieke pianist zou zijn?

  1. Concerto for Piano and Orchestra in D minor Nr. 20 KV 466, Romance, Wolfgang Amadeus Mozart
  2. Grand valse brillante in E-Flat Major, Op. 18, Chopin
  3. Arabesque No. 1 (Ciccolini), Debussy
  4. Rondo alla turca, Wolfgang Amadeus Mozart
  5. Concerto Pour Piano: I. Allegro Molto Moderato, Grieg.
  6. Für Elise, Ludwig von Beethoven

Op nummer één een nummer dat ik al sinds mijn jeugd probeer te spelen. Ooit kochten we deze uitvoering op LP mét de bladmuziek voor piano er bij. Ik weet het nog goed: Music Minus One stond er op de bladmuziek. Oftewel: het orkest stond op de LP en of ik even de piano partij wilde instuderen. Ik geloof dat heel zacht je op de LP de piano kon horen. Het is nooit echt iets geworden. Hetzelfde geldt voor Für Elise van Beethoven; ooit een poging gedaan voor pianoles, en als ik mijn best doe krijg ik hem er wel uit. Maar het nummer overleven als pianist of het écht neerzetten is wel wat anders.

De klassieker van Chopin is ook zo'n vingerbreker waar ik zelfs nooit aan gedacht heb om het te gaan spelen. 

Swing swing swing swing

Wat als ik probleemloos snelle jazz nummers kon spelen? Wat zou het dan worden?

  1. I'm an errand girl for rythm, Diana Krall
  2. Fly me to the moon, Frank Sinatra
  3. The way you look tonight, Frank Sinatra

Alleen

Wat als ik alleen op het podium zou zitten, wat zou ik dan willen laten horen?

  1. New York state of mind (lange uitvoering), Billy Joel
  2.  

Goh wat kan jij goed piano spelen!

En dan zijn er nog van die nummers die niet per sé heel erg mooi zijn, maar als je die kan spelen dan denkt iedereen: die kan goed spelen!

  1. Bring on the night, Sting (zie hier onder)
  2. Root Beer Rag, Billy Joel
  3. The Entertainer, Scott Jopling. 

Het gaat bij het eerste nummer niet om Sting zelf, maar om Kenny Kirkland die daar een minuten durende pianosolo (zoiets dus) neerzet die ongeëvenaard is. De linker en rechterhand lijken wel een eigen leven te leiden op sommige punten. Briljant! Hoewel Kenny het in elke solo anders doet is de solo (@4:24min) die op het live  album 'Dream om the blue turtles' is geland natuurlijk de bekendste. Nummer 2 is op het album minder snel dan op live, probeer dat maar eens. Nummer drie heb ik ooit voor pianoles moeten spelen, en dat was serieus een opgave. 

Dood

Wat als ik morgen dood zou zijn? Weet iemand dan wel wat er op mijn begrafenis gespeeld zou moeten worden?

  1. Requiem: Confutatis Maledictus, Wolfgang Amadeus Mozart
  2. Les Vacances Au Bord De La Mer, Stacey Kent
  3.  

Het eerste nummer leerde ik kennen via de film Amadeus. Het is zo'n indrukwekkend nummer, qua muziek en tekst :

Als de vervloekten uitgestoten zijn, 

en prijsgegeven aan de felle vlammen , 

roep mij dan tot de gezegenden

Met mijn hart,

als tot stof vergaan,

bid ik U, deemoedig en geborgen:draag zorg voor mijn einde
 

Ik kan me zo voorstellen dat het effect overweldigend moet zijn voor de mensen die dit moeten aanhoren. Maar deze staat al jaren op nummer 1. Dan een nummer dat ik ongeveer begrijp (mijn frans is redelijk mag ik zeggen), en het gaat over prettige herinneringen aan vakanties aan zee; zomerse taferelen met waterijsjes en bootjes. Lijkt me een prachtig beeld en een flink contrast met het openingsnummer.

Conclusie

Zoals u ziet is de lijst verre van compleet, maar ik beloof u dat als u terugkomt naar deze pagina ik zal proberen de lijst uit te breiden. Er is elke week wel een nieuw idee, een mooier liedje en misschien een nieuw lijstje.

Published by Martin Molema (Webmaster),

L'étang

Vandaag zat ik te luisteren naar Blossom Dearie, het album Jazz Masters 51. Voor de verandering eens wat anders opgezet uit de enorme lijst met jazz muziek. Als je Blossom hoort zingen is het net alsof je een tienjarig meisje hoort.  

En plotseling kwam daar het nummer L'étang (de vijver) voorbij. Nu ben ik al enige tijd van de française Stacey Kent sinds ze op JazzFM voorbij kwam. En ik dacht dat het een origineel nummer van Stacey Kent was, omdat het een Frans nummer betreft. En dat hoor je niet zo vaak. Dus ik was weer eens verrast door de jazz artiesten. Daar waar Blossom Dearie dit nummer al in de jaren 50 bracht, kreeg ik het pas te horen in 2014 (you do the math). Daar waar Blossom het nummer over het geheel rustig en gedragen zingt, laat Stacey Kent het meer bewegen. Er zit een zekere drive in, ondersteund door de prachtige saxofoon van haar man (Jim Tomlinson) en de piano partij (tsja, ik ben zelf natuurlijk zelf pianist en dus zwaar bevooroordeeld). Er komt een mooi latin-achtig karakter in het nummer, iets wat Stacey vaker doet. Je vindt in haar repertoire prachtige uitvoeringen van latin nummers tegen: Les eaux des mars (The waters of march van Antônio Carlos Jobim).

Hoewel ik nu niet een hartstochtelijk fan ben van alle franse muziek, heeft het 'iets'. Ik mag graag in de auto een cursus Frans doen voordat we op vakantie gaan naar Frankrijk. Maar de oorzaak ligt waarschijnlijk in mijn jeugd. We gingen veel naar Frankrijk, maar mijn ouders waren ook naar de film Les uns en les autres geweest. Een prachtige film (heb hem zelf niet gezien maar de muziek zegt genoeg) met fransen, duitsers en amerikanen en heel veel mooie muziek. En de LP met de soundtrack was gekocht en grijs gedraaid. Met de muziek van Francis Lai en Michel Legrand werd ik gehersenspoeld om deze muziek nooit meer te vergeten. Onder andere de Boléro van Ravel schittert in een minuten lang durende afsluiter op de LP. Maar ook de subtiele nummers met accordeon (Les violins de la mort) en Un parfum de fin du monde zijn het vermelden waard.

Van Michel Legrand zou ik veel later nog meer mooie muziek tegenkomen. Onder andere het nummer "The summer knows" (hier vertolkt door ol' blue eyes, maar ook door Rita Reys). Dit ingetogen nummer speel ik graag als ik met Henny optreed.

De latin nummers die Stacey Kent doet zijn bij mij vooral bekend van Antônio Carlos Jobim en de vertolkingen door Astrud Gilberto, João Gilberto en Stan Getz. Een prachtig album van dit trio kwam ik tegen in Praag tijdens een cultureel verblijf in Most met popkoor The Midges. Ik was daar destijds pianist en we waren voor het eerst uitgenodigd om daar een aantal keer op te treden. Maar er was ook een dagje uit naar Praag georganiseerd. En daar doken we CD winkel in om rond te neuzen. Daar lag ie: Stan Getz, João & Astrug Gilberto. Een CD vol wonderlijke samba & bossa nova. Je moet wel de radio flink hard zetten omdat je sommige muziek amper goed kunt horen. Overigens is het leuk om de levensloop van Astrud Gilberto eens te lezen op Wikipedia. Je ontdekt dan waarom Astrud en Stan Getz zo vaak samen muziek maakten. Overigens maakt ze nu alleen nog schilderijen.

Dan weer even terug naar het nummer L'etang waar deze blog mee begon. Blossom heeft bij mij het probleem dat ik de uitvoering van een muziekstuk dat ik het eerst hoor, meteen mijn favoriet is. En in dit geval was de uitvoering van Blossom Dearie

Vooral de live versies van sommige stukken vallen mij tegen. Hoewel een live album vaak vooral sfeer wil overbrengen of herinneringen wil oproepen bij zij die er bij waren, mis ik vaak in de live registratie teveel subtiliteiten.

Enige uitzondering daarop is meestal de instrumentale versie. Hoewel ik graag luister naar de complexe instrumentale muziek van bijv. Pink Floyd, Genesis, Yes en The Alan Parsons Project hoort bij bepaalde jazz muziek een vocalist. De nummers in de symphonische rock zijn bedoeld om instrumenteel te zijn. Terwijl een nummer als My Funny Valentine bekend is van vele bekende instrumentalisten (van bijv. Chet Baker die helaas uit het raam viel op de zeedijk in Amsterdam en kwam te overlijden) is het bedoeld om gezongen te worden. En hoe melancholisch een trompet ook kan klinken, hoe sexy een sax ook kan zijn, er gaat niks boven de hese stem van Astrud Gilberto (met al haar valse lucht) als ze een ballad zingt. 

Overigens zijn er van die echte knallers die je gewoon niet kunt weerstaan zoals "Caravan" van Wes Montgomery. In Nederland vooral bekend geworden als tune van de TV show 'Wie van de drie'. Als we toch naar TV tunes kijken, dan mag die van 'Zeg 'ns Aaaa' er ook wel zijn. Hoewel het op het eerste gezicht nederlandse Sinterklaas rijmelarij  op muziek lijkt te zijn, is het vervolg aan het einde van de show beter te plaatsen. De magistrale solo is van niemand minder dan Eef Albers (helaas geen biografie op Wikipedia), die bijvoorbeeld nog in Focus speelde met Thijs van Leer. Ook prachtige muziek, maar daarover wellicht meer in een ander rondje vrij associëren met muziek.

Zo zie je maar weer hoe je verrast wordt door een frans nummer, en al associërend uitkomt bij uit het raam vallende artiesten in Amsterdam, antieke TV shows uit mijn jeugd en hersenspoeling door Elpees.

PS

Er is nog een grappige persoonlijke anekdote bij dit nummer. Ik had het uiteraard mee op vakantie naar Frankrijk in 2014, maar had niet de moeite genomen om de tekst of de titel eens te vertalen. Op een gegeven moment reed ik met onze jongste zoon door het franse platteland (in de regio Vichy), op weg naar de supermarkt. Laat er nu net een bordje langs de weg staan met een vis en het woord 'Étang' er op. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt, en ik vroeg mijn zoon het woordenboek Frans-Nederlands op te zoeken. Toen kwam ik er eindelijk achter wat het woord eigenlijk betekent: Vijver. Hier kunt u het bordje terugzien op Google Maps.