blogheader
Martin's blog
Martin's belevenissen
 

De elpee

De elpee, velen zullen niet eens eens weten hoe je het uitspreekt. De LP of Langspeelplaat. Een echt stukje jeugdsentiment.Waarom nu ineens zo sentimenteel? Ik ben iemand die altijd graag met de nieuwste snufjes speelt, maar vind ze vaak te duur. Maar gisteren was er weer zo'n momentje: voor een luttel bedrag een apparaatje waarmee je het geluid van je smartphone draadloos (via Bluetooth, alweer zo'n mooie nederlandse uitvinding) kan overbrengen naar je stereo. Inpluggen, aansluiten en het werkt gewoon meteen. Er zit zowaar nog een handleiding bij, maar wie leest dat ding nog?

's-Avonds laat in bed kwam de term LP ineens bovendrijven, samen met de nodige sentimentele herinneringen. En zoals altijd vraag je je af waarom vroeger altijd beter was. Eigenlijk was het namelijk helemaal niet beter dan nu met de LP: het ding was groot en lomp, ging na verloop van tijd onheroepelijk kraakgeluiden produceren en je moest hem altijd omdraaien halverwege als je net lekker aan het luisteren was.

Maar er waren ook goede kanten: naast de radio was de LP de enige macht die je had over je eigen muziek tenzij je zelf muziek kon maken (daarover later meer). Je kon je muziek delen door fysiek je LP mee te nemen naar iemand anders en hem op zijn of haar platenspeler te leggen. Een ander iets was de hoes: daarop werden soms alle songteksten gezet, maar nog mooier zoals bij Yes bijvoorbeeld: complete kunstwerken. En die hield je dan vast terwijl je voor het eerst het album luisterde. Of natuurlijk een afbeelding van je favoriete artiest waar je als meisje gek van was. Een ander voordeel was dat je direct naar een stukje muziek kon verplaatsen door de naald op te pakken en een andere fysieke plek te geven.

En dan waren er natuurlijk de bootleg albums, quadrofonische opnames en wat nog meer wel niet. Uren kon je struinen bij de 'platendief' die voor een prikkie tweedehands albums verkocht. Zo kon je van je zakgeld toch af en toe je collectie uitbreiden. Een andere manier was het lenen bij de bibliotheek/audiotheek. In Leeuwarden had je in de reguliere bibliotheek zo'n ding. Tot je 18e was het lidmaatschap gratis en betaalde je alleen voor de huur van het album. Bij dat proces hoorde natuurlijk het vooraf luisteren naar de nummers. Je nam het album mee uit het schap en gaf het aan de medewerker die het op een platenspeler legde. Je kreeg een luisterhokje toegewezen waar een koptelefoon hing om te luisteren. Je kon niks anders doen dan de koptelefoon van discutabele kwaliteit en hygiëne op te zetten en de stroom van nummers afwachten. En als het beviel nam je hem mee naar huis. Daar ging ie meestal meteen op de platenspeler om er een opname van te maken op je cassettebandje

Of je was lid van de boekenclub (ECI) en dan móest je periodiek een boek of elpee. Thuis struinen in de catalogus en kijken of je het in Leeuwarden bij de vestiging kon krijgen. Mét korting natuurlijk. 

De goede herinneringen hebben vooral te maken met de zaken er omheen moeten we dus concluderen. Zo hadden wij thuis een album waarop 2 medleys van allerlei Gershwin muziek stond: één op de A-kant, en één op de B-kant. Mijn eerste contact met Jazz muziek zeg maar. 

Ook gebruikten we albums van Fleetwood Mac en Dire Straits om met onze muziek instrumenten mee te spelen: met piano (Rösler), Syntesizer (Roland D10) en (bas)gitaar (zelfgemaakt) speelde mijn broer en ik mee met de toen bekende hits. Als pa & ma de hort op waren ging de stereo op 10: een elpee er op, bladmuziek voor je neus en spelen maar. 

Inmiddels heb ik nog wel een aantal elpees, maar geen platenspeler meer. Dat gaat tegenwoordig allemaal digitaal: eerst de komst van de CD, daarna de uitvinding van het MP3-formaat en het opzetten van online winkels zoals iTunes.