blogheader
Martin's blog
Martin's belevenissen
 

Mondharmonica

Ik heb een set mondharmonica's gekregen op mijn verjaardag. Al geruime tijd lag deze aanbieding van de Bax shop in de kast op mijn verjaardag te wachten. En gisteren mocht ik ze dan eindelijk uitpakken! Zeven glanzende, kleine object schitteren mij tegemoet als ik de luxe opbergdoos openmaak. Voor elke toonsoort één exemplaar: C,D,E,F,G,A en B. Er zit netjes een briefje bij met de noot indeling. Iedere a-muzikale persoon krijgt wel geluid uit zo'n ding, maar ik geloof dat het meespelen met muziek nog een flinke uitdaging zal blijken te zijn. Misschien vlieg ik het te theoretisch aan, want ik krijg de neiging om de toonindeling uit mijn hoofd te gaan leren om zo te kunnen spelen. Maar misschien moet het meer op gevoel..... Zo'n tabel ziet er namelijk als volgt uit:

Blow bends               Eb F# Bb
B
Blow C E G C E G C E G C
Hole 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Draw D G B D F A B D F A
Draw bends C# F#
F
Bb
A
Ab
C#   Ab        

Daar kan ik in eerste instantie niet zoveel mee. Ik was verbaasd dat je met blazen eigenlijk steeds een C-akkoord produceert, al dan niet in omgekeerde ligging (CEG, EGC, GCE). Maar wat er gebeurt als je gaat zuigen (draw) is mij een raadsel. Het is niet zo dat zuigen een halve of hele noot hoger of lager oplevert op hetzelfde gat. De eerste paar gaten leveren een hogere noot op bij zuigen, maar na het zevende gat is het weer lager. Heel vreemd. En dan kun je blijkbaar nog 'overblazen' en 'buigen'. Genoeg om te leren dus.

Pianoman

Als pianist ben je haast verplicht om met Pianoman van Billy Joel mee te kunnen spelen, dus maar eens op zoek gegaan naar een tutorial. En wat blijkt: er zijn speciale 'tabs' te vinden voor bluesharpen/mondharmonica's. Zo ook op Youtube. De film zelf was niet heel instructief, maar in de commentaren vond ik een beschrijving van wat je moet doen om Pianoman van Billy Joel te kunnen spelen

6+ 6- 6+
5- 5+ 5- 5+
4+
4- 5+ 4-
5+ 5-
6+ 6- 6+
5- 5+ 5- 5+
4+

Als er een plusteken staat moet je blazen; staat er een minteken dan moet je zuigen. Het getal er voor geeft aan bij welk gat je moet blazen of zuigen (gelukkig staan die op de mondharmonica ook duidelijk). En dan is het een beetje gokken als er geen maatstrepen of songtekst bij staat. Het kan ook anders:

6   6  6   6     -5 5 -5  5 4 
its nine o-clock on a sa-turday 
 4   4 4 4    4     4  -4  -4 
the regular crowd shuffles in 
   6    6  6   6   -5  5   -5  5  4 
theres an old man sitting next to me 
 3  3    3  -5  -5 -5 5   4   4 
making love to his tonic and gin 
 9   9   9   9   9    9  -9 8 -9 8 7 
he says son can you play me a memory 
 7  7   7  7   7   -8  -8 -8  
im not really sure how it goes 
 8  -9   9   9   9    9   -9  8  -9   8   8   8 
but its sad and its sweet and I knew it complete  
  7  7  7   8  -9  8   7      7 
when I wore a younger mans clothes 
-6   -6   -6   -7    7  -7-7 
da - da - da - de - de - d-a 
-6   -6   -7   7    -7   -6   6 
da - da - de - de - da - da - da  
  9  9  9  9 
sing us a song  
 -9    8   -9 8  7 
youre the piano man 
-6    7 7  7    -8  -8  
sing us a song tonight 
 8    8    9   9  9   9   -9  8 -9 87 
well were all in the mood for a melody  
 7    -6   7  7   -9  8    7  7 
and youve got us feeling alright. 

En dan is het oefenen maar! Muziek op standje 10 en kijken of het lukt. Niet duizelig worden door het vele in- en uit ademen.

Veel optredens

Het was de afgelopen periode flink raak met de optredens. Een korte impressie

  • vrijdagavond 11 september met Henny Melenberg in de Grote Kerk in Meppel (Meppeler Muziek Festival)
  • zaterdagmiddag 12 september met The Broadway Troupe in Grote Kerk in Meppel (Meppeler Muziek Festival)
  • zondagmiddag 13 september met het Groot Gieters Popkoor in de muziekkoepel Ramswoerthe (Kopje Cultuur)
  • zondagochtend 20 september met het Groot Gieters Popkoor in de kerk te Giethoorn (Start van de Vredesweek)

Vrijdag met Henny

Enige tijd geleden werd aangekondigd dat we met The BroadwayTroupe (die ik sinds januari 2015 ook begeleid op piano) op mochten treden bij het Meppeler Muziek Festival. Leuk! Ons eerste optreden. Maar de echte verrassing kwam wat later toen Henny mij vroeg of ik misschien samen met haar ook nog wilde optreden. De aanleiding was dat er een optreden uitgevallen was, en wij samen wellicht dat gat op konden vullen. Het was bovendien vóór het optreden van The Broadway Troupe in de Grote Kerk dus ook praktisch niet te ingewikkeld. Nu ben ik altijd wel in voor een optreden dus ik zei dat ik daar wel zin in had. Meestal hebben we wel wat standaard repertoire 'in de vingers' en kunnen we redelijk snel na zo'n besluit optreden. Maar dit keer werd het wel even oefenen omdat we wat nummers van het repertoire van 4 april 2014 zouden doen. Ik was daarbij onderdeel van de band was die Henny begeleidde op haar zelf georganiseerde 60 jarige jubileum optreden. En daar zaten mooie nummers tussen, maar sommigen waren ook best pittig! Dus afgesproken om wat thuis te repeteren en twee keer samen te oefenen. En dat was wel nodig gezien het repertoire. Op het repertoire stonden namelijk:
  • Driekusman en Klein vogelijn
  • Medley Willeke Alberti (Vanavond om kwart over zes ben ik vrij - mijn dagboek - telkens weer)
  • Wir - Erika Pluhar
  • Die Lehren einer Mutter für ihre Tochter  - Erika Pluhar
  • Mag ik dan bij jou - Claudia de Breij
  • Als de liefde maar blijft winnen  - Daniel Lohues

 

Uiteindelijk bleek dat het gat op de zaterdagmiddag al was opgevuld, maar we waren wel welkom op de vrijdagavond na Euphonia. We halen helaas niet de officiele flyer, maar staan wel met naam in de krant en op de site genoemd (zie foto rechts). Nu staat het gezelschap waarmee ik optreed (Dickens Singers, Cool Act, Groot Gieters Popkoor) wel vaker in de krant, maar niet altijd word ik zelf met naam genoemd. Enige trots maakte zich dus wel van mij meester. Op de website krijgen we onze eigen vermelding met foto en CV's.:

Martin Molema: vanaf z’n 8e al achter de piano.
Van popworkshops van Xodus tot begeleider van koren (Midges, Cool Act, Broadway Troupe en Gieters popkoor): Martin is van vele markten thuis. Als je in de kersttijd een pianist op een bakfiets door Meppel ziet rijden, gevolgd door de Dickens Singers, dan moet dat Martin wel zijn.
Van The Renettes tot muzikale omlijsting bij kerstdiners met Dick en Henny of met z’n broer in eigen projecten…..Martin verdiept zich met veel enthousiasme in allerlei genres die je in de muziek tegen kunt komen

Het Meppeler Muziek festival startte op vrijdag avond met een optreden van harmonie orkest Euphonia. Na dit geslaagde optreden stonden Henny en ik op de rol. Een schril contrast tussen Euphonia en Henny en mij is het volume. Daar waar Euphonia luid en duidelijk door de kerk schalde, hadden Henny en ik een intiemer repertoire. Achter in de kerk was een plek voor koren gereserveerd waar ook een piano stond. Niet echt een podium voor ons tweeen dus we hoopten dat het publiek niet al te ver weg zou gaan zitten. Alle stoel werden omgedraaid want die stonden nog gericht op het Euphonia die vóór in de kerk speelde. De piano die er stond was een bekende: daar heb ik al vaker op gespeeld bij optredens met de Dickens Singers. We gingen eerst maar eens even sound checken om te kijken hoe het geluid in de kerk overkwam als je maar met zijn tweeën bent. Uiteindelijk besloten we dat zowel zang als piano versterkt zouden worden. Er was nog tijd genoeg om even warm te spelen met de franse versie van The Falling Leaves (Les feuilles mortes). 

Nadat camera's, stoelen en publiek op ons gericht waren werden Henny en ik nog even kort geïnterviewd. Hoe het zo kwam dat Henny en ik als amateur muzikanten bij elkaar waren gekomen etc. etc. De zaal zat vol, men was stil en het klamme zweet stond me in de handen. Lights, Music, Action!

De eerste twee liedjes deed Henny loepzuiver a capella. Een gedurfde stap in je eentje in zo'n grote kerk. Maar gezien de recensie in de Meppeler Courant een geslaagde. Daarna aan de slag met de medley van Willeke Alberti waar ik op aanwijzen van Henny een medley van maakte. Leuk om te doen, maar lastig omdat er twee keer van toonsoort gewisseld moest worden. Gelukkig had ik alle bladmuziek (gemaakt in MuseScore natuurlijk) nog bij de hand. De nummers die volgden waren van Erika Pluhar; een duitse zangeres waar ik voor april 2014 nog nooit van gehoord had. Mooie ingetogen nummers waarbij ik vooral op zou moeten letten niet te snel te spelen. Het alom bekende Mag ik dan bij jou van Claudia de Breij is natuurlijk een uitstekend pianonummer dat iedereen tot in de details kent, dus ook daar genoeg uitdaging. 

Het laatste nummer van Daniel Lohues heeft een bijna Bachiaanse stijl: melodie in linker en rechterhand met veel kabbelende frasen. Voor mij een hele uitdaging om dat er regelmatig, ongehaast en vloeiend uit te krijgen. Maar ook dat lukte heel aardig. Gezien het applaus na elk nummer kon het publiek het ook waarderen. Nieuwe binnenkomers bleven nieuwsgierig binnen en zochten een plaatsje. Toch bijzonder als je nagaat dat we ondanks de openstaande deuren op straat nauwelijks te horen zijn geweest. 

Ook kregen we de complimenten van de organisatie die ons de volgende keer graag terugziet. Men was 'geroerd' door ons optreden... en dat is wat je eigenlijk écht wilt bereiken. Applaus? Tuurlijk, maar je wilt dat de mensen écht luisteren en voelen welke emotie we proberen over te brengen. Daarna waren er natuurlijk de loftuitingen van de groupies van CoolAct, het Groot Gieters Popkoor en The Broadway Troupe. In opperbeste stemming lopen we terug en kijken we terug op een geslaagd optreden. 

En daarna druppelen de fotos en opnames binnen. Onder andere op de site van Da's mooi (trots dat de eerste foto van ons is!), het MMF zelf en de fotos uit het publiek. 

Door diverse mensen zijn leuke video's gemaakt en op YouTube geplaatst:

    

Zaterdag met The Broadway Troupe

De rust en euforie na het optreden van vrijdagavond is van korte duur. De volgende ochtend kan ik meteen gaan voorbereiden op het eerste optreden met de Broadway Troupe. Daar is wel wat voorbereiding aan vooraf gegaan..... We zijn natuurlijk begonnen in januari 2015 en door de vakantie is er eigenlijk maar net 6 maanden gerepeteerd. Dus bij koorleden, pianist en dirigent is er toch wel sprake van spanning. Net als vrijdagavond treden we op in de grote kerk en mag ik weer plaatsnemen achter de inmiddels bekende piano. Het koor is verkleed, de accessoires gereed en we kunnen beginnen. Na de aankondiging vallen de heren meteen het publiek lastig in hun rol als conducteur :"Uw kaartje alstublieft". Bedoeld als leuke grap, zie je mensen toch even angstig kijken: "Het is toch een gratis optreden?". De dames komen op en the show is on the road. We merken zoals zo vaak dat het geluid niet optimaal is in de kerk en dat het lastig is om én te bewegen én te zingen én een koor uit te versterken in een kerk. Dapper slaan we ons door het optreden heen. We hebben het toch maar gedaan! Onze eerste show. Want stijfjes stilstaan en zingen was er niet meer bij. Danspasjes, attributen en sfeer overbrengen zijn net zo belangrijk als het foutloos en zuiver zingen. 

Als een stel kakelende kippen verplaatsen we ons naar een terras om onder het genot van koffie, thee, bier en hier en daar een appeltaart met slagroom stoom af te blazen. En op de volgende repetitie is er natuurlijk de verplichte evaluatie. Genoeg om op terug te kijken, van te leren en aan te werken. Op naar het volgende optreden! Leuke bijkomstigheid is dat dit optreden voorlopig in ieder geval een nieuw koorlid heeft opgeleverd. Deze meneer zag ons zingen en wilde mee doen. 

 

Zondag met het Groot Gieters Popkoor bij het Kopje Cultuur

Na het optreden op zaterdag kon de kleding en muziek voor de volgende dag klaar gelegd worden: optreden met het Groot Gieters Popkoor bij Kopje Cultuur in Steenwijk. Het koor mocht net als voorgaande jaren weer in de muziekkapel in Ramswoerthe. Ik zorg dat ik samen met de twee zoons op tijd in Steenwijk ben om de piano en toebehoren bij de muziekkapel te krijgen. We parkeren dichtbij en met 3 paar handen kunnen we makkelijk in één keer alles meenemen. Eenmaal ter plaatse luisteren we nog naar de band die vóór ons speelt (Que Funk). Blijkt de muziekleraar van onze jongste zoon daar piano speelt (als invaller blijkt later). Dus zoonlief gaat meteen even zwaaien (en loopt dus zonder enige schroom naar voren naast de muziekkoepel) en krijgt een blik van herkenning en er wordt teruggezwaaid. Dat die leraar daar mogelijk door afgeleid wordt komt in mijn zoon niet op, en gelukkig heeft zijn spel er blijkbaar niet hoorbaar onder geleden. 

Ik zie een bekende geluidsman en weet dat het geluid dan weer goed verzorgd is: deze man weet hoe je een koor buiten moet versterken en we hebben al wat keren met elkaar te maken gehad in de buitenlucht (waar onder Sail Giethoorn en eerdere optredens bij Kopje Cultuur).

Als de horde blazers en het drumstel weer uit de koepel zijn verdwenen is het tijd om mijn spullen neer te zetten. De geluidsman staat al klaar met de pluggen en al gauw davert een veel te harde piano door park Ramswoerthe. Ik weet dat het goed komt dus daarvan geen stress. Gauw de 7 wasknijpers aanbrengen op de muziekmap, tegen de zoons zeggen dat ze nu toch écht van het podium moeten en we kunnen van start. Het repertoire bestaat uit

  1.  Viva la vida - Coldplay
  2.  Stil in mij - Van dik hout
  3.  The rose - Bette Midler
  4.  Born this way - Lady Gaga
  5.  Maroon 5 medley
  6.  it's raining men -  The weather girls
  7.  I love you more - Racoon
  8.  Avond - Boudewijn de Groot

dus ik heb dat allemaal netjes op volgorde in de map zitten. Om de spanning er even in te houden, wil ik even met u delen hoe mijn map er gemiddeld genomen uitziet van binnen. Als we met een nieuw nummer beginnen is het voor mij zaak om natuurlijk zo snel als mogelijk de piano partij onder de knie te krijgen. Verder wordt er van mij verwacht dat ik tijdens de repetities ook de zang partijen kan voorspelen, maar dat doe ik meestal à vue. Dat gaat meestal heel aardig tenzij de partijen wel erg druk zijn doordat er bijvoorbeeld twee alt en/of twee sopraan partijen zijn. Maar goed. Omdat een gemiddelde koor partij die ik krijg meestal 4 notenbalken per systeem bevat (SA, TB, Piano) gaat het hard met de pagina's. Zo'n arrangement heeft meestal zo 10 tot 15 pagina's en je blijft dus omslaan. Dat komt de soepele doorstroming van het pianospel niet ten goede. De oplossing is dus om de piano partij er uit te halen en te zorgen dat deze compact op papier komt met de herhalingen op slimme punten, weinig omslagen en waar mogelijk de omslag op een logisch punt. En dat doe ik dus door de bladmuziek over te kloppen op de computer. Samen met het programma MuseScore en mijn trouwe Roland JV50 synthesizer duurt dat meestal tussen de 30minuten tot 3 uur. Maar dan heb ik ook wat ik wil hebben! Handige bijkomstigheid is dat ik van deze piano partij meteen een audiobestand kan maken (MP3) voor Marianne als dat nodig is. Bijvoorbeeld om de partijen bij in te zingen of als ik onverhoopt een keer niet mee kan doen met een repetitie. Niet ideaal, maar het werkt wel. Daarna vergroot ik het originele stuk vaak tot A4 voor betere leesbaarheid en steek ik zowel de piano partij als het vergrote origineel in mijn map. Na verloop van tijd gaat die map dus wel het nodige wegen. Als het koor zo ver is dat ze hun partij goed uit het hoofd kunnen zingen, dan verhuisd de koor partij naar een andere map (gewoon 15 pagina's in één zo'n insteek hoes) en dat scheelt weer. 

De vrees van elke pianist is namelijk dat een te zware map uiteindelijk je bladmuziek standaard van je electrische piano kapot maakt zodat zowel de standaard als vaak de constructie van de piano flinke schade lijdt. Dan nu weer terug naar het optreden. Ik had voor dit optreden dus niet alleen alles netjes op volgorde gelegd. Maar ik had ook gemerkt dat de map wel weer wat opschoning kon gebruiken qua gewicht, maar dat er nog niet veel definitief uit kon. Ik nam dus het besluit om alles wat ik die zondag niet nodig dacht te hebben, thuis te laten. 

Na de aankondiging door onze voorzitter konden we van start. Met Viva la Vida zit de stemming en het tempo er meteen goed in. Gelukkig geen zijwind dus de bladmuziek bleef op zijn plek, enigzins geholpen door een regiment groene wasknijpers. Deze voorkomen meestal vooral dat bij sterke zijwind de bladmuziek niet spontaan twee nummers verder 'waait'. Maar bij veel nummers móet ik wel omslaan dus die pagina's kan ik niet vastzetten. Als het gaat waaien dan krijg ik altijd stress of ik de volgende bladzij op tijd haal of dat de wind mij voor is. In vorige jaren heb ik wel eens de hulp van een koorlid of zoon ingeroepen om als 'instrueerbare wasknijper' te fungeren. We kwamen ongeschonden aan de eindstreep en ondanks de mogelijke dreiging van slecht weer op de ochtend was er lekker veel publiek. Dus toen de laatste klanken van Boudewijn de Groot's Avond door de tuin van Ramswoerthe echode, stond ik al op om mijn bladmuziek dicht te klappen, piano uit te zetten en de benen te strekken. 

Tot mijn schrik hoorde ik het woord 'toegift' vallen. Hoera! Het koor blij: we mogen nog even door! Totdat Martin aangaf de rest van de muziek thuis te hebben liggen. Gelukkig heeft de dirigent natuurlijk alle bladmuziek ook bij zich, maar niet zoals ik die gewend ben (zie mijn uitleg hier voor): op B5 in plaats van A4, met losse vellen etc etc. Dat wordt dus even slikken en je best doen........ gelukkig waren het niet de moeilijkste nummers en haalden we (redelijk) glorieus de eindstreep na 2 toegiften. 

Weer wat geleerd dus.

In de kerk met het Groot Gieters Popkoor

Op zondag 20 september zijn we met het Groot Gieters Popkoor te gast bij de vredesdienst van de Doopsgezinde gemeente in Giethoorn. We leverden daar een bijdrage aan de start van de vredesweek door enkele liederen ten gehore te brengen. Het lijkt een wonderlijke combinatie zo'n popkoor in de kerk, maar het bleek verrassend goed te passen. Er kwam een nette setlijst met de nummers die we zouden doen:

  • Avond
  • Love you more
  • Mad world
  • The rose
  • Born this way
  • toegift: viva la vida.

Gelukkig ben ik niet bang voor wat onverwachtse wendingen (zie ook de problemen van de dag er voor) want er stonden nog wat verrassingen in steigers. Zo zagen we tijdig dat er een extra nummer in de liturgie in de liturgie stond. Dus die deden we op de juiste plek in de map en klaar is kees. Dacht ik. De kerk is een echte ouderwetse kerk met hoog dag, traditioneel groot pijporgel en houten banken. Maar ook een flink podium tussen de kerkgangers en de preekstoel. Het podium bestond uit drie delen waarvan het middelste wat lager was, met aan beide zijden een kleiner verhoogd oppervlak. De linkerhelft was voor de kinderen, het middelste voor de koorleden en rechts was voor mij. Alleen dus. Niet veilig verstopt achter het koor zoals zo vaak, maar pontificaal in het zicht. Alsof dat nog niet genoeg verrassing was kwam er iemand naar me toe of ik wellicht ook wat nummers uit de liturgie kon begeleiden.... dan moest hij wel even met mij stemmen maar dat kwam vast goed...... De vraagtekens op mijn gezicht waren gelukkig aanleiding voor verdere toelichting. Het bleek dat deze meneer de dominee was die dwarsfluit speelt. Gelukkig konden we even het vredeslied oefenen na de dwarsfluit met de piano gestemd te hebben. Lang leve de akkoorden boven de melodie. Het andere nummer was het 'Onze vader' op de melodie van 'I am sailing'. Bijzonder, maar niet al te moeilijk doordat er ook hier de akkoorden vermeld werden. Ik geloof alleen dat de organist net zo verrast was door mijn rol in de dienst als hij.....

Mijn aandeel in de dienst was dus wel behoorlijk anders dan verwacht maar al met al ging ik ook hier tevreden naar huis. Op naar de verjaardagsvisite voor mijn verjaardag van de volgende dag. 

 

Improviseren

Onze oudste zoon heeft al een jaar of zes pianoles (vanaf zijn 7e jaar) en vind het prachtig om blues en jazz te spelen. De oude boeken die ik vroeger gebruikte worden afgestoft en komen weer tot leven door nieuwe vingers en talent. Leuk om te horen hoe er net zo hard geoefend moet worden om 'The Joy of boogie and blues' nummers goed in de vingers te krijgen. Lopende bassen met volwassen handen speelt iets gemakkelijker, zeker als je ook nog moet overpakken. 

Het fenomeen improviseren was nog niet aan de orde en boezemde hem eerlijk gezegd wel wat angst in: hoe kun je nu iets spelen wat er niet staat? Hoe doe je dat? Waar komt dat dan vandaan? Tjsa, ik keek vroegen op dezelfde manier naar mijn vader die alles kan spelen, noten kan lezen maar deze twee niet kan combineren achter de piano. En nu gaat het redelijk. Waar heb ik dat geleerd? Dat loslaten? Wel, in eerdere blogs schreef ik al over Jaap Kastelein die bij de Jazzworkshop van de Jazz Club Burgum kwam om muzikanten jazz te leren spelen. En nog steeds denk ik: had ik toen maar beter opgelet en meer tijd besteed aan het lesmateriaal dat hij maakte. Gemiste kans. Nu moet ik het zelf bedenken en dat lukt maar matig.

Tot mijn grote verrassing en verbazing komt zoonlief vandaag thuis met een boek van de piano lerares waarmee je kunt leren improviseren. Een lijvig boek met bijlage. De verrassing was de auteur: Jaap Kastelein. Bizar. Zoals de Engelsen zeggen 'It came full circle'. De geschiedenis herhaalt zich: een jeugdige muzikant die zich interresseert in de muziek die hij van zijn vader thuis hoort, na wil spelen en verder wil gaan. Nu is het een kwestie van volhouden en motiveren! En dan kan zoonlief een jaar of 6 eerder dan zijn vader wél een grondige theoretische onderbouwing leren voor het vrijelijk spelen van zelfbedachte melodieën en begeleidingen op de mooie blues en jazz.

Overigens gaat zijn vader proberen om met een chromatische mondharmonica weer eens wat nieuws te leren. En of dat lukt is vast hier te lezen over enige tijd.

 

You're wondering now

En daar was weer zo'n momentje dat je denkt: hé dat nummer ken ik toch heel ergens anders van? In dit geval ging het om het nummer You're wondering now, in de uitvoering van Amy Winehouse. Nu kijk ik graag naar allerlei soorten detectives, en zo ook naar Death In Paradise: een komische detective met een engelse inspecteur die op een tropisch (fictief) eiland terecht komt om aldaar vreemde moorden op te lossen. Met een typisch engels karakter en trekjes die wat op Columbo en Adrian Monk lijken is het een leuke serie. De relatie tussen het nummer You're Wondering Now en deze detective is natuurlijk dat het de tune betreft van deze serie. 

De originele uitvoering is van  Coxsone Dodd, origineel opgenomen door The Skatalites en Andy & Joey in Jamaica. Het typische ska geluid past mooi bij de tropische setting van de serie. En de titel past natuurlijk ook leuk bij de serie.

Het is altijd weer verrassend wat voor tune televisie en filmmakers gebruiken voor hun product. Een bijzondere vermelding is er wat mij betreft voor de tune van Midsomer Murders. Deze tune wordt gedomineerd door het geluid van de Theremin. En natuurlijk veel piano en strijkers. Maar die Theremin is een bijzonder apparaat. Gemaakt door Léon Theremin in 1919 en tegenwoordig gemaakt door Moog. Het geluid van de Theremin is bijzonder te noemen en geeft de tv serie van Midsomer Murders het karakter van een dolende geest. Als u het niet herkent kijk dan vooral eens op Youtube

Het bijzondere aan dit instrument is wel dat je het niet aanraakt om het te bespelen. Met de ene hand bepaal je het volume, met de andere de toonhoogte. Nu zijn er wel meer vreemde instrumenten te vinden in de muziekgeschiedenis:

  • de gekromde synthesizer van de franse synthesizer virtuoos Jean Michel Jarre. 
  • de laserharp van diezelfde artiest.
  • de draagbare synthesizer die Jan Hammer zo'n beetje introduceerde; je hield hem vast als gitaar waarbij er een heuse hals is met knoppen voor bepaalde effecten
  • de Mellotron die geluid maakte op basis van een stuk magnetisch tape per toets: iedere toets had een ingenieus systeem met een stukje cassettebandje waarop muziek opgenomen was.
  • de Moog. Een van de eerste modulaire synthesizers. Stel je voor dat je voor elk live optreden al die kabels op de juiste manier moest insteken! Of halverwege moest verwisselen. Je leek meer op een technicus dan een muzikant met zo'n instrument.

Wat deze instrumenten vooral gemeen hebben is dat ze in hun begin tijd een bijzonder geluid wisten te produceren waardoor we bepaalde nummers nu nog herkennen aan dergelijke sounds. Bepaalde bands (zoals Genesis, Yes en Pink Floyd) maakten veelvuldig gebruik van deze instrumenten. Op opnames van live optredens zie je ook vaak dat de toetsenist zo'n beetje ommuurd is door stapels klavieren varierend van enkele octaven tot 88 toetsen. De grote vriend van de roadie was Duct Tape om bij elk optreden de kasten weer bij elkaar te houden. Want dergelijke grote instrumenten als de Moog waren niet echt geschikt om mee te nemen over de hele wereld in het ruige leven van de symfonische rockbands van toen.

Tegenwoordig zet een gewoon een peperduur workstation neer met misschien nog een extra Hammond met Leslie box, maar veel meer zie je tegenwoordig niet meer. De eerste drie zijn uit de oude doos (Wikimedia Commons). Van links naar rechts Tony Banks (Genesis), 2x Jon Lord (Deep Purple). De laatste is van de moderne Deep Purple. Zie het verschil in aantal klavieren en de eenvoud: een kruispoot met het merk Kurzweil en nog iets antieks er onder. 

  

Deep Purple live at Bospop 2004 (By DVB33 (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons).

 

 

Utrecht CS

Ik mis blijkbaar wel eens wat 'hot-news'. En hoewel je dan wel eens écht iets mist, brengt deze onwetendheid ook wel leuke verrassingen met zich mee. Zo was ik woensdag 11 februari 2015 op station Utrecht CS. Normaliter heb ik redelijke overstap tijd maar nu was ik flink te vroeg, en besloot in de grote hal te wachten in plaats van op het tochtige perron. Op zoek naar een bankje kwam ik ineens een echte akoestische piano tegen.

Nieuwsgierig ging er ik natuurlijk op af om eens te kijken hoe de vork in de steel zat. Een groot bord op de achterkant liet zien 'Deel je talent'. Dus ik kon het niet laten om ook even te spelen. Gelukkig kwam de pianokruk net vrij en kon ik mijn gang gaan. Na ongeveer 10 seconden verlegen te zijn of ik het wel zou doen (wat ga ik dan in vredesnaam uit mijn hoofd kunnen spelen hier?) werd ik over de streep getrokken door een jongen en meisje die vroegen of ik 'ook piano kon spelen'?

Dus tassen neergezet, de kruk bestegen en eens voorzichtig gevoeld hoe zo'n onbekende piano dan wel speelt. Voor mensen die zelf geen piano spelen lijkt elke piano hetzelfde. Ik krijg wel eens de vraag of een vleugel bijvoorbeeld anders speelt. Nou reken maar. Zo treden we af en toe op met het Groot Gieters Popkoor (en destijds ook met CoolAct) in een theater zaal voor een gezellig korenfestival of concours. Het koor kan lekker inzingen, maar ik als pianist moet maar zien wat voor instrument je voorgeschoteld krijgt. De piano (of vleugel) en ik moeten altijd aan elkaar wennen: hoe breed zijn de zwarte toetsen, hoe diep is de aanslag? Hoe snel komen de toetsen terug en doen ze het allemaal? Is ie een beetje bij stem of slingeren de hamertjes? Allemaal zaken waar je pas na een paar liedjes spelen achter komt. 

Is dat nou zo erg kun je je afvragen. Nou, op Utrecht CS niet. Verder dan 10 meter komt het geluid niet en het toevallige publiek dat op de NS bankjes gecrasht is zal niet concours jury waardig zijn vermoed ik (no offense).  Maar op een concours, waar een imposante vleugel in de schijnwerpers staat met een muisstijl verwachtingsvol publiek en een koor dat er op rekent dat je net zo goed je stukken reproduceert als tijdens de repetities: ja, daar krijg ik de zenuwen van. En dan hangt het ook nog eens af wat het eerste nummer is. Gaat het om een eenvoudig popnummer (bijv. Born this way van Lady Gaga) of het vingersbrekende Shadow of your smile, Baby it's cold outside of Mas que nada? Niet de angsten van een pianist, maar een goed opgebouwde setlijst is belangrijk dus je neemt het zoals het komt.

Terug naar Utrecht. Het was leuk. Ik had ongeveer 20 minuten de tijd en dus geen bladmuziek. Onvoorstelbaar hoe je op zo'n moment door de verrassing gewoon niet weet wat je kunt spelen uit je hoofd. Ik heb dat simpelweg dan niet paraat. Nummers die ik grotendeels uit het hoofd speel komen ineens niet meer bovendrijven, terwijl nummers die jaren geleden speelde (zoals Yesterday van de Beatles) ineens foutloos er uit stromen. Vreemd. Ik kreeg voorzichtig contact met een jong stel waarvan de generatiekloof vermoedelijk alle sporen van Utrecht CS overspande. Of ik ook "iets kon spelen uit deze tijd". Na mijn verontschuldigingen dat ik vooral graag Jazz speelde, viel mij in dat ik bijvoorbeeld 'Mag ik dan bij jou' kon spelen. Dus ik zet mijn beste beetje voor en begon te spelen. Tot mijn verbazing wilde de jongedame wel meezingen (vanaf veilige afstand, dat wel) en ze begon lustig op haar mobiel op internet de songtekst op te zoeken. Had ik al een generatiekloof genoemd?! Tegen de tijd dat haar mobiel op het internet (ongetwijfeld via het niet al te snelle gratis wifi van de NS) de songtekst had gevonden kon ze nog net 3 regels meezingen voordat ik de draad alweer kwijt was.

En zo modderde publiek en ik voort. De pianosolo uit Layla van Eric Clapton werd helaas niet actief herkend, maar klonk 'op de een of andere manier wel bekend' bij het jonge stel. Die verduivelde generatiekloof. Worstelend met de drang om het publiek te vermaken in plaats van de tijd te doden speelde ik nog wat semi-bekende nummers. Hier en daar een glimlach en een bescheiden applausje van mensen die mij aan de andere kant van hun generatiekloof zagen spelen, en de tijd was op. Zo plotseling als ik gekomen was moest ik gaan. Geen tijd voor afscheid. Benieuwd naar de blikken die mensen je op zo'n moment toewerpen daalde ik af naar de al gereedstaande trein. 

Uiteraard ging ik die avond nog wel even op Youtube zoeken hoe dat nu zat met die pianos op NS Stations. Stiekum hoop je een filmpje of opmerking op de social media te vinden. Want tijd voor een foto op deze blog was er niet meer. Mocht u iets vinden, dan hoor ik het graag.